يکشنبه ١٠ ارديبهشت ١٣٩٦
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت|English
پيشينه روابط فرهنگي با هند

پیشینه روابط فرهنگي

 

 

تاريخچه روابط فرهنگي ايران و هند

پيوندهاي فرهنگي و سياسي ميان ايران و هند به دوران پيش از تاريخ باز مي‌گردد. موارد فراوان از شواهد و آثار تاريخي در دست است كه پيوندهاي بسيار صميمانه اي را ميان دو قوم ايراني و هندي نشان مي دهد. ايرانيان و هنديان هر دو از نژاد آريايي بودند كه از نواحي جنوب سيبري مهاجرت كرده و در اين دو سرزمين سكني گزيدند. راجه هاي هند در جنگ ها و منازعات في مابين خود همواره به دنبال جلب حمايت و حكميت فرمانروايان ايراني بوده اند.

داريوش پادشاه سلسلة هخامنشي سلطنت خود را تا نواحي سند توسعه داد. در كتيبه هاي هخامنشي از هند نام برده شده است و بر روي سنگ هاي كاخ تخت جمشيد سفيران هندي كه به مناسبت جشن نوروز هدايايي پيشكش مي‌كنند حكاكي شده است.

 

در دورة سلطنت ساساني روابط فرهنگي دو كشور بيش از پيش توسعه و تحكيم يافت. پس از دوره ساساني اسلام از طريق ايران و به واسطة ايرانيان به هند راه يافت. علماء و عرفاي زيادي از ايران به هند مهاجرت و در اين كشور سكني گزيدند. زبان فارسي نيز در اين دوره به هند راه يافت و به مدت بيش از 800 سال زبان رسمي اين سرزمين شد. سرزمين هند در قرون ميانة اسلامي يكي از مراكز مهم و بزرگ علوم اسلامي و مهد پرورش فرهنگ اسلامي و ايراني بود. با شكل گيري حكومت هاي اسلامي در هند فرهنگ و تمدن ايراني بيش از هر زمان ديگري در اين سرزمين رواج يافت.

 

ثمرة اين حضور فرهنگي در آثار تاريخي و هنري هند امروزه نيز به وضوح مشهود است. در اغلب بناهاي تاريخي اين كشور كه امروزه جهانگردان بسياري را جذب مي كند عناصر فراواني از فرهنگ و تمدن ايران وجود دارد. عمق روابط فرهنگي تا آنجا است كه جواهر لعل نهرو گفته در تاريخ هيچ دو ملتي اينگونه به هم نزديك نبوده و از هم تأثير نگرفته اند. هند موطن دوم شعرا و ادباي زبان فارسي بود. بر اثر تلاش‌هاي اين شعرا، ادبا و نويسندگان در حال حاضر بيش از يك ميليون نسخه خطي فارسي در كتابخانه هاي مختلف هند بر جاي مانده است.

 

قراردادهاي فرهنگي ايران و هند

اولين قرارداد رسمي فرهنگي بين دو كشور به سال 1335 ش باز مي گردد. اين قرارداد فرهنگي در يك مقدمه و چهارده بند توسط علي اصغر حكمت، سفير ايران در هند و مولانا ابوالكلام آزاد، وزير فرهنگ هند در دهلي نو به امضا رسيد. با پيروزي انقلاب اسلامي فعاليت ها و همكاري هاي فرهنگي بين دو كشور وارد مرحلة جديدي شد. در اين دوره ارتباطات گسترده اي ميان مسلمانان هند و بالاخص شيعيان با ايران ايجاد شد. هند از اولين كشورهايي بود كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي نظام نوپاي جمهوري اسلامي ايران را به رسميت شناخت. پس از پيروزي انقلاب اسلامي همكاري هاي فرهنگي در قالب قراردادهاي جديد تثبيت شد. دو كشور در 84-1383 مبادرت به امضاء برنامه مبادلات فرهنگي نمودند. در سال 1374 آقاي هاشمي رفسنجاني رياست محترم جمهوري وقت به هند سفر كردند و برنامة اجرايي مبادلات فرهنگي، علمي و فني بين دو كشور امضاء شد. در سال 1381 نيز با سفر آقاي خاتمي رياست محترم جمهوري وقت به هند برنامه اجرايي مبادلات فرهنگي براي سالهاي 84-1381 مجدداً تنظيم و امضا شد. برنامه مبادلاتي جديدي در حال تهيه است كه در فرصت مناسب و طي سفر رسمي يكي از مقامات بلند پايه دو كشور به امضا خواهد رسيد. همچنين در سفر رسمي جناب آقاي خاتمي يك توافقنامه رسمي براي ايجادصندوق حفظ ميراث مشترك به امضا رسيد.